संविधान सभाको चुनाव यही चैत्र २८ गते हुँदैछ । निर्वाचनका तयारीहरु अन्तिम चरणमा पुगेका छन् । यसपालाको संविधान सभाको चुनावमा पहिलो पटक आफ्नो मताधिकारको उपयोग गरेर नयाँ नेपाल निर्माण गर्न मेरो तर्फबाट पनि सकॆको योगदान दिने मेरो ठुलो धोको थियो । यही चुनावको विषयलाई लिएर म एकदमै excited थिएँ । आफुले सके सम्म अरुलाई पनि भोट हाल्नुपर्छ भनेर सम्झाउने गर्ने गर्दथेँ । अनायसै हिजो निर्वाचन आयोगको वेभसाईट http://www.election.gov.np मा गएर आफ्नो नाम मतादाता नामावलीमा छ कि छैन भनेर खोज्न मन लाग्यो । अस्ति देखि मेरो साथी आफ्नो नाम र आफ्नो स्थानका उम्मेद्धारहरुको बारेमा सोधखोज गरेको देखेको थिएँ । त्यही भएर म पनि आफ्नो क्षेत्रको बारेमा जान्न निकै उत्सुक थिएँ । सुरु गरेँ आफ्नै नामबाट ।
निकै दुःख गरे पछि बल्ल बल्ल आफ्नो जिल्ला र गाविस भेट्टाएँ । र आफ्नो वडामा आफ्नो नाम खोजेँ । मेरा काका, मेरा फुपु सबैको नाम पाएँ तर आफ्नो नाम चाहि कहिँ पाइन । मेरो मात्र होईन मेरो दिदिहरुको नाम पनि त्यहाँ थिएन । आमाको नाम चाहि अर्कै थियो धन्न बुबाको नाम सही थियो र पत्ता लगाए त्यो आमा नै हो भनेर । त्यसपछि हत्त न पत्त निर्वाचन आयोगमा सम्पर्क गरेर सोधेँ मैले भोट हाल्न पाउँछु कि पाउँदिन
उत्तर पाए – तपाईले भोट हाल्न पाउनुहुन्न ।
मन साह्रै खिन्न भयो अनि मतदाता हुनको लागि चाहिने प्रावधान के रहेछन् भनेर खोजी गरे । निर्वाचन आयोगको मतदाता नामावलीमा नामांकित हुन निम्न प्रावधान जरुरी रहेछ-
1. नेपाली नागरिक
2. २०६३ साल मंसिर मासान्त सम्म १८ बर्ष पुरा गरेको
3. कुनै निर्वाचन क्षेत्रभित्रको कुनै गाउँ विकास समिति वा नगरपालिकाको सम्बन्धित वडामा स्थायी बसोबास भएको

यो हिसाबले मेरा सबै योग्यताहरु पुरा रहेछन् भने मैले किन भोट हाल्न नपाउने ?? बुझ्दा खेरी निर्वाचन ऐन २०६३ ले खाली मतदाता नामावलीमा नाम भएकाहरुले मात्र भोट हाल्न पाउने व्यवस्था गरेको रहेछ ।
हाम्रा नेताहरु कस्तो अदुरदर्शी र मुर्ख भएका होलान् । किन यस्तो प्रावधान राख्छन् जसले म जस्ता जिम्मेवार नागरिकलाई आफ्नो मताधिकारको प्रयोग गर्न बाट रोक्छन् । उनीहरुले म नेपाली होइन भन्ने प्रमाणित गर्न सक्छन् भने त मेरो भन्नु केही छैन नत्र किन यस्तो विभेदकारी कानुन बनाउँछन् । कि त निर्वाचन आयोगले प्रभावकारी रुपमा नामावली संकलन गर्नुपर् यो होइन भने मतदाता नामावलीमा नाम नभए पनि भोट हाल्न पाउनुपर्ने व्यवस्था गर्नुपर् यो नि ।
हो यसमा मेरो पनि गल्ती छ । मैले निर्वाचन आयोगका कार्यलयमा गएर मेरो नाम लेखाउनुपर्ने हो तर यो बारेमा सही सुचना निर्वाचन आयोगले प्रभावकारी रुपमा के कहिले प्रशारण गरेको छ ??? अवश्य पनि छैन । यो बारेमा थाहा दिए पो मैले पत्ता पाउँथे र के गर्नुपर्छ गर्थेँ । सुचना पनि नदिने अनि भोट पनि हाल्न नदिने कस्तो नियम हो यो ???
मैले माने, कुनै उम्मेद्धारलाई प्रत्यक्ष भोट हाल्ने व्यवस्थमा मैले अर्कै ठाउँबाट भोट हाल्दा result मा असर पर्न सक्ला । तर मैले समानुपातिक प्रणालीमा भोट हाल्न पाउनुपर्छ कि पर्दैन ?? यसमा मैले काठमाण्डौँबाट भोट हाले नि मेरो मन पर्ने पार्टीलाई नै हाल्छु…मेरो पुख्र्यौली जिल्लाबाट हालेपनि म त्यही पार्टीलाई हाल्छु । मैले अर्कै ठाउँबाट समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीमा भोट हालेर के फरक पर्छ र ??
समाचारका अनुसार म्याग्दी हो कि कुन जिल्लाको एउटा गाउँकै नाम मतदाता नामावलीमा छैन रे । अनि यो बारेमा निर्वाचन आयोगको धारणा माग्दा अब यसपाली भइहाल्यो अर्को पाली भोट हाल्ने व्यवस्था गरौँला भन्ने जवाफ आएछ । म अर्को पाली किन भोट हाल्छु ?? जब मैले नेपाल पुनर्निर्माण गर्ने बेला नै यस्तो अन्याय सहनुपर्छ भने अर्को बेला मैले के गर्ने ??
म जस्तै थुप्रै मतदाताहरु हुनुहुन्छ जसले चाहेर पनि यसपालीको संविधान सभाको चुनावमा भोट हाल्न पाउनुहुन्न । जनआन्दोलन भाग २ का दोषीहरुले चाहि चुनावमा सहभागी भएर भोट हाल्न पाउने भए तर लोकतन्त्रका लागि रगत बगाएका हामीहरु चाहि यो प्रकियाबाट बाहिरन बाध्य भयौँ । यो कस्तो नियम बनाएका हाम्रा मुर्ख नेताहरुले ???